[georgiapap]

Καταλαβαίνω απόλυτα την αγανάκτηση ενός ανθρώπου, που έχει συνείδηση της σχέσης του με τον κόσμο, για το θέμα που μιλάμε και για άλλα παρόμοια. Είμαστε πολλοί που αγανακτούμε. Παρόλα αυτά θα επιμείνω.

Δημήτρη, είπες ότι σε 'ενδιαφέρει περισσότερο η αειφόρα ανάπτυξη του φυσικού σου περίγυρου, σαν πρωτεύουσας, απαραίτητης και καθοριστικής αξίας'.

Το να στοχεύουμε στη διατήρηση ή την αποκατάσταση της φύσης μόνο, ή κάποιου στοιχείου της φύσης παραβλέποντας την κοινωνική και οικονομική εξαθλίωση του μεγαλύτερου τμήματος του πληθυσμού της γης, έχω πειστεί ότι είναι άτοπο. Βεβαίως και το φυσικό περιβάλλον αποτελεί πρωτεύουσα αξία. Όμως, είναι δυνατή η αειφόρα ανάπτυξη του φυσικού μόνο περιβάλλοντος; Η αειφορία έχει σχέση με το τρίπτυχο (τουλάχιστον): φύση, κοινωνία, οικονομία.

Όταν κάποιοι πεθαίνουν από την πείνα, θα επιδιώξουν να καλλιεργήσουν λίγο σιτάρι με όσο το δυνατόν περισσότερα λιπάσματα και φυτοφάρμακα για να έχουν μεγαλύτερη απόδοση και σκασίλα τους για τη βιοποικιλότητα. Και θα είναι λάθος να τους κατηγορήσουμε γι αυτό ασκώντας κριτική εκ του ασφαλούς.
Τα περιβαλλοντικά προβλήματα δεν γίνεται να αντιμετωπιστούν μεμονωμένα. Αυτή είναι μια κακή διαχειριστική πρακτική η οποία όμως στηρίζεται σε μια ανάλογη φιλοσοφία διαχείρισης και όχι πολιτικής. Η φιλοσοφία αυτή θεωρείται υπεύθυνη - ανάμεσα σε άλλες αιτίες - για τα περιβαλλοντικά προβλήματα. Πώς θα συμβάλλει στη λύση τους;

Πιστεύω λοιπόν ότι ο κόσμος έχει ανάγκη από ‘πολιτική’ με την κυριολεκτική έννοια του όρου. Από πολίτες με συνείδηση όλων των σχέσεων που μπορεί να έχουν: και μεταξύ τους και με τη φύση. Νομίζω ότι η προσπάθεια για την αποκατάσταση τέτοιας πολιτικής αποτελεί την πιο αποτελεσματική περιβαλλοντική δράση και όχι το να σώσουμε μεμονωμένα μερικά άτομα από το ένα είδος εδώ και από το άλλο εκεί. Οι ακτιβιστκές ενέργειες βίαιες ή μη, αν έχουν κάποια δυναμική, είναι ότι κάνουν γνωστό το πρόβλημα, δεν το λύνουν. Να δεχθτώ ότι είναι αναγκαίες. Δεν πιστεύω όμως ότι είναι και ικανές.

Γι αυτό άλλωστε και τώρα τελευταία σε πολλές χώρες της Ευρώπης κυρίως, ο σχετικός τομέας της εκπαίδευσης, αυτό που λέμε ‘περιβαλλοντική εκπαίδευση’ προτείνεται να μετονομαστεί σε ‘εκπαίδευση για τη δημοκρατία’. Μπορεί να φαίνεται άσχετο, όμως σε μια τέτοια λογική όπως η παραπάνω, δεν είναι. Και ο στόχος της δεν είναι η προστασία της φύσης αλλά είναι άτομα με τη συνείδηση και τη δύναμη που χρειάζεται για να ‘δράσουν υπέρ του περιβάλλοντος’, δηλαδή πολίτες με όλη τη σημασία της λέξης.

Αυτά, και χαίρομαι για την κουβέντα.