Σωστή Αναπνοή στην Κατάδυση

[fivos]

Αρχικό μήνυμα απο Σπύρος Κόλλας

Αν τα παραπάνω σας φαίνονται λίγο περίεργα, σκεφτείτε ότι καθ όλη τη διάρκεια της παραμονής μας υποβρυχίως, υπάρχει ένας τεράστιος όγκος νερού, ο οποίος σε συνδυασμό με τη βαρύτητα, μας ασκεί πίεση. Έτσι λοιπόν εξηγείται το γεγονός ότι μόλις εκπνεύσω, βλέπω μια απότομη, σχεδόν αυτόματη μεταβολή του βάθους μου προς τα κάτω. Δε συμβαίνει όμως το ίδιο και με την εισπνοή. ΔΕΝ έχουμε την ίδια γρήγορη μεταβολή βάθους προς τα πάνω, πράγμα που οφείλεται στον όγκο και το βάρος του νερού που βρίσκεται από ‘’πάνω’’ μας. Για να γίνει αυτό (να αλλάξουμε επίπεδο προς τα πάνω) χρειάζεται να περιμένουμε μερικά δευτερόλεπτα με κρατημένη την αναπνοή μας.

Για να μη ξεχάσουμε και την στοιχειώδη Φυσική που ξέρουμε, η εξήγηση που δίνεται παραπάνω σχετικά με "τον όγκο και το βάρος του νερού που βρίσκεται από ‘’πάνω’’ μας" είναι παντελώς λανθασμένη.

Το βάρος του νερού που βρίσκεται πάνω μας είναι ουσιαστικά το μέτρο της υδροστατικής πίεσης σε κάθε βάθος.
Η πίεση όμως επηρεάζει ελάχιστα (εως καθόλου*) την άνωση που δέχεται το σώμα μας με την αναπνοή ή την εκπνοή.
Το μόνο που μπορεί να επηρεάσει είναι η συμπίεση της στολής μας που είναι πιο έντονη στα βαθιά, με αποτέλεσμα να χάνουμε όγκο, άρα και άνωση.

Από τη στιγμή που έχουμε ουδέτερη πλευστότητα (σε οποιοδήπτε βάθος), αν εισπνεύσουμε και αυξήσουμε π.χ. τον όγκο των πνευμόνων μας κατά 1 λίτρο, θα δεχτούμε μια δύναμη 1 Κg προς τα πάνω (όσο είναι και το βάρος του εκτοπιζόμενου υγρού), ενώ αντίστοιχα αν εκπνεύσουμε και μειώσουμε τον όγκο των πνευμόνων μας κατά 1 λίτρο θα δεχτούμε μια δύναμη 1 Kg προς τα κάτω.
Αυτό ισχύει ανεξαρτήτως του βάθους που βρισκόμαστε και είναι γνωστό από την εποχή του Αρχιμήδη.

Ισχύει όμως και κάτι άλλο: Ενώ όταν αναπνέουμε εκτός νερού τείνουμε να έχουμε τους πνεύμονές μας τον περισσότερο χρόνο σε κατάσταση εκπνοής, όταν καταδυόμαστε η κατάσταση αντιστρέφεται και έχουμε τον περισσότερο χρόνο τους πνεύμονές μας γεμάτους με άερα (κατάσταση εισπνοής).

Αυτό ισχύει και όταν ρυθμίζουμε την πλευστότητά μας (είμαστε δηλ. τον περισσότερο χρόνο σε κατάσταση εισπνοής), σκεφτείτε το δηλ. σαν να είναι οι πνεύμονες γεμάτοι π.χ. κατά το 75% του συνολικού όγκου τους.
Σε αυτή την κατάσταση είναι λογικό ότι όταν εκπνεύσουμε, μπορούμε να αποβάλουμε π.χ. ένα 50% του όγκου των πνευμόνων, ενώ όταν εισπνεύσουμε μπορούμε μόνο να συμπληρώσουμε ένα 25%, οπότε το αποτέλεσμα είναι όντως η εκπνοή μας να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά (κάθοδος) απ' όσο η εισπνοή (άνοδος) αλλά αυτό το φαινόμενο δεν έχει καμμία μα καμμία σχέση με το βάρος ή τον όγκο της στήλης του νερού που βρίσκεται από πάνω μας, αλλά με το ότι συνηθίζουμε να ρυθμίζουμε την πλευστότητά μας με έναν σχεδόν γεμάτο πνεύμονα.


Επίσης, σχετικά με αυτό εδώ:

Αρχικό μήνυμα απο Σπύρος Κόλλας

Για αρχή χρειάζεται να ‘’διαγράψουμε’’ αυτές τις δύο εκφράσεις :
1) Να Αναπνέετε Συνεχόμενα Αργά & Βαθειά
2) Να Αναπνέετε Συνέχεια και ΠΟΤΈ μα Ποτέ να ΜΗΝ κρατάτε την αναπνοή σας
μιας και στις μόνες περιπτώσεις που μπορεούν αν έχουν εφαρμογή είναι σε κατάδυση γνωριμίας (DSD) ή στην πρώτη εκπαιδευτική κατάδυση των προγραμμαάτων εισαγωγικού επιπέδου όπως για παράδειγμα το OW

Συμφωνώ ότι ο δύτης θα πρέπει με την εμπειρία να ανακαλύψει μόνος του (ή και να διδαχτεί κάποια στιγμή) την επίδραση που έχει το κράτημα της αναπνοής και να αρχίσει να την χρησιμοποιεί για την πλευστότητά του, αλλά το θεωρώ παρακινδυνευμένο και θέλει προσοχή στο να δίνουμε αντιφατικές οδηγίες (κράτα/μη κρατάς την αναπνοή σου) σε δύτες OW κατά την εκπαίδευσή τους, γιατί ο δύτης στη φάση της πρώτης του εκπαίδευσης είναι αγχωμένος και αισθάνεται πως πρέπει να ελέγξει ένα σωρό άγνωστα -γι αυτόν- πράγματα.
Είναι προτιμότερο να του δίνουμε σαφείς οδηγίες προς την ασφαλή κατεύθυνση (δηλ. να μην κρατάει την αναπνοή του) και να αφήσουμε τον δύτη να ανακαλύψει μόνος του τις μικρορυθμίσεις του κρατήματος της αναπνοής αργότερα.

Ένας πρόσθετος λόγος γι αυτό, είναι ότι κάποιοι μαθητές μπορεί να έχουν εμπειρία από τα μακροβούτια που κάναμε μικροί ή από ελεύθερη κατάδυση στην οποία το κράτημα της αναπνοής είναι ασφαλές και να τους έχει δημιουργηθεί αυτή η συνήθεια, την οποία όμως θα πρέπει στην αυτόνομη κατάδυση να εγκαταλείψουν.

Ένας πιο σοβαρός λόγος είναι πως οι άνθρωποι που έχουν πεθάνει από εμβολή γιατί κράτησαν την ανάσα τους είναι πολύ περισσότεροι από αυτούς που δεν μπόρεσαν π.χ. να ρυθμίσουν την πλευστότητά τους στη στάση των -5μ. (τα ατυχήματα με "εκτόξευσή" στην επιφάνεια από μεγαλύτερα βάθη, συνήθως αναφέρονται σε συνδυασμό με στεγανές στολές, κολλημένες βαλβίδες BCD κλπ, οπότε τα θεωρώ ψιλοάσχετα)

Θυμάμαι μια συζήτηση που είχα πριν 3-4 χρόνια με φίλο, γνωστό φωτογράφο που μου έλεγε πως ένας γνωστός του στο εξωτερικό, αρκετά έμπειρος δύτης, κράτησε την ανάσα του για να φωτογραφίσει ένα ψαράκι στα 6-7 μέτρα, κι επειδή κοιτούσε μόνο μέσα από την φωτ. μηχανή, χωρίς σημείο αναφοράς, δεν κατάλαβε ότι ανέβαινε ταυτόχρονα κι αυτός και το ψαράκι κάμποσα μέτρα και ο άνθρωπος πέθανε από εμβολή!

Αρχικό μήνυμα απο Σπύρος Κόλλας

Γνωρίζοντας ότι η διάρκεια μιας κατάδυσης εξαρτάται πρωτίστως από το βάθος και το χρόνο και κατόπιν από το ρυθμό κατανάλωσης, μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι κρατώντας την αναπνοή μας στο βάθος, μειώνουμε το ρυθμό κατανάλωσης και αυξάνουμε το χρόνο παραμονής μας σε αυτό.

Αυτό θα μπορούσε να το κάνει ένας έμπειρος δύτης όταν συντονίζει το ρυθμό αναπνοής του με το κράτημα αναπνοής δηλ. τελικά αυτό που κάνει είναι ότι παίρνει βαθιές και αργές ανάσες.
Αν όμως ο δύτης είναι αρχάριος ή φωτογραφίζει (και κρατάει την αναπνοή του ακανόνιστα για μεγάλα διαστήματα για να ελέγξει το θόρυβο ή να μείνει ακίνητος), το ακανόνιστο αυτό κράτημα της αναπνοής συνήθως οδηγεί στο αντίθετο αποτέλεσμα δηλ. μεγαλύτερη κατανάλωση αερίου, μια και μετά από ένα υπερβολικό κράτημα αναπνοής συνήθως ακολουθούν πολλές ρηχές και γρήγορες ανάσες.
Στην περίπτωση δε των φωτογράφων που το παρακάνουν με το κράτημα αναπνοής, δεν είναι ασυνήθιστο να βγαίνουν από τη βουτιά με πονοκεφάλους - ενώ είναι μια χαρά, όταν βουτάνε χωρίς φωτογραφική μηχανή - που δείχνει ότι το υπερβολικό κράτημα αναπνοής δεν είναι καθόλου υγειινή συνήθεια.

Θα έλεγα λοιπόν ναι, πρέπει να μάθει ένας δύτης να χρησιμοποιεί το κράτημα της αναπνοής, αλλά θέλει προσοχή να μη δίνουμε απόλυτες και αφοριστικές οδηγίες γιατί μπορούν να αποβούν επικίνδυνες για κάποιους από αυτούς που μας διαβάζουν.

-------------------------------------
(*) Η μόνη επιρροή της υδροστατικής πίεσης στην άνωση που δέχεται το σώμα μας με την εισπνοή/εκπνοή προέρχεται από το ότι ο αέρας που εισπνέουμε π.χ. στα -30 μ (4 ατμ.) είναι διπλάσιας πυκνότητας από αυτόν που εισπνέουμε στα -10 μ (2 ατμ.) και επομένως ο ίδιος όγκος εισπνεόμενου άερα έχει μεγαλύτερο βάρος στα -30, το οποίο προστίθεται στο βάρος του σώματός μας αλλά:
α) Αυτή είναι μια αμελητέα διαφορά αν την συγκρίνει κανείς με το βάρος του εκτοπιζόμενου νερού
β) Αν συγκρίνουμε εισπνοή/εκπνοή ίδιου όγκου στο ίδιο βάθος, αυτή η διαφορά δεν υφίσταται